Hạnh phúc – đó là điều mà mỗi người trong chúng ta đều luôn mong muốn và tìm kiếm. Và thật vui khi các nhà tâm lý học tích cực của Mỹ cho biết: hạnh phúc không tự sinh ra, con người có thể và phải chủ động tạo ra hạnh phúc. Chỉ không đau, không bức xúc, không lo lắng thì chưa đủ để có hạnh phúc. Có biết bao người không chịu đau khổ nhiều trong cuộc sống mà vẫn không cảm thấy hạnh phúc, chỉ thấy chán chường. Nói cách khác hạnh phúc là tốt nhưng phải vất vả mới có được. Các nhà nghiên cứu đã thâu tóm sự vất vả đó trong bảy nguyên tắc cơ bản. Nhân ngày Quốc tế hạnh phúc 20/3, P. TVHĐ xin sẻ với thầy cô và các em học sinh các nguyên tắc này. Hy vọng bài viết sẽ là hành trang hữu ích trong hành trình tìm kiếm hạnh phúc của mỗi người.
Quy tắc đầu tiên: hoạt động
Bộ não của chúng ta thèm muốn được kích thích. Trì trệ tinh thần làm người ta bẳn tính. Ta chỉ cần nghỉ một ngày là hàng loạt tế bào thần kinh chết đi. Ai không kích hoạt óc của mình thì sẽ khiến nó tóp lại – đây là quá trình đi kèm với cảm giác chán nản. Vì vậy sự trì trệ nhanh đưa đến trầm cảm. Ta không việc gì phải liên tục hoạt động, nhưng lười biếng quá mức thì không có lợi cho hạnh phúc.
Người không hoạt động thường xuyên dễ dẫn đến tình trạng trì trệ và chán nản
Quy tắc thứ hai: sống theo xã hội
Không có nguồn hạnh phúc nào bền vững hơn các kết nối xã hội. Tình bạn, quan hệ đôi lứa và gia đình có thể tạo ra khung cảnh để trong đó ta cảm thấy yên ổn. Cùng trải nghiệm gì đó với người yêu, bạn bè, hay con cái sẽ tăng trải nghiệm hạnh phúc. Ai sống trong một kết nối xã hội chặt chẽ, người đó không cô đơn với những lo toan và khó khăn của mình.
Trải nghiệm cuộc sống với bạn bè sẽ giúp tăng cảm giác hạnh phúc
Quy tắc ba: tập trung
Hãy tận hưởng cái Lúc Này và Nơi Này: hương thơm của hoa, vẻ đẹp của hình dáng, vị ngọn của thức ăn. Hưởng thụ một cách chọn lựa và tập trung sẽ tăng niềm vui trong cuộc sống. Ai ăn miếng ngon mà cứ sợ béo, ai vừa nói chuyện vừa liên tục liếc đồng hồ - người đó tự phá hỏng trải nghiệm. Thỉnh thoảng nghĩ đến tương lai là hợp lý, liên tục nghĩ đến tương lai là cướp đi khoảnh khắc hiện tại.
Hạnh phúc là khi bạn biết tận hưởng từng khoảnh khắc của cuộc sống
Quy tắc thứ tư: hy vọng một cách thực tế
Hạnh phúc là một vấn đề của hy vọng. Lỗi thường gặp là người ta tự gây áp lực cho mình quá nhiều hoặc quá ít. Ai tự gây áp lực cho mình quá nhiều người đó chịu áp lực không đáng có. Ai gây áp lực quá ít cho mình thì sẽ tiết ít dopamine – sinh ra trì trệ và bàng quan.
Quy tắc thứ năm: nghĩ điều hay
Có lẽ đây là quy tắc quan trọng nhất. Cảm giác hạnh phúc không phải ngẫu nhiên, mà là hệ quả của các ý nghĩ và tình cảm “đúng đắn”. Theo đó thì ý nghĩ đúng đắn là ý nghĩ tạo sung sướng và ngăn buồn chán. Một mẹo đặc biệt của các nhà tâm lý học: “Cứ làm ra vẻ đang học phúc là bạn sẽ hạnh phúc!”. Dễ nói mà khó làm. Khi tôi buồn chán thì khó mà đủ sức ra vẻ đang vui. Văn hào Nga Fyodor Dostoevski , đồng thời là nhà tâm lí đã nửa đùa nửa thật: “Con người bất hạnh vì không biết mình hạnh phúc. Lý do là vậy. Có thế thôi! Ai ngộ ra điều đó thì sẽ hạnh phúc ngay, ngay bây giờ, ngay lập tức!”
Qui tắc thứ sáu: không nên cố gắng quá sức mình để đi tìm hạnh phúc bằng được
Thanh thản xử lí bất hạnh là một nghệ thuật lớn. Trong các nỗi bất hạng – dĩ nhiên không phải tất cả - vẫn ẩn chứa một điều tốt. Một số người sau khi chịu lâm bệnh cùng cực đã nói, từ khi ốm họ sống sâu sắc hơn.
Cuối cùng, quy tắc thứ bảy: vui trong công việc
Quy tắc này liên quan chặt chẽ tới qui tắc đầu tiên (hoạt động). Công việc là liệu pháp tâm lý tốt nhất. Ai không làm việc thì dễ cảm thấy vô dụng và uể oải. Theo Sigmund Frued – cha đẻ của thuyết phân tâm học “ hạnh phúc là có thể yêu và làm việc”.
(Lược trích “Tôi là ai – và nếu vậy thì bao nhiêu?” – Richard David Precht)